چگونه از بخشودگی مالیاتی استفاده کنیم؟

مالیات یکی از مهمترین تعهدات مالی اشخاص و کسب و کارهاست و بی توجهی به تکالیف مالیاتی میتواند در کنار اصل بدهی، هزینه های دیگری مانند جرایم مالیاتی را نیز به همراه داشته باشد. با این حال در قوانین و مقررات مالیاتی برای برخی شرایط، امکان کاهش یا بخشش بخشی از جرایم در نظر گرفته شده است؛ موضوعی که میتواند فشار مالی قابل توجهی را از دوش مودیان بردارد.

البته بخشودگی مالیاتی به معنای حذف خودکار بدهی مالیاتی نیست و استفاده از آن معمولا به رعایت شرایط، انجام تکالیف و پرداخت یا تعیین تکلیف بدهی های مربوط وابسته است. اما سوال مهم این است که چگونه از بخشودگی مالیاتی استفاده کنیم؟ چه کسانی میتوانند از این امکان بهره مند شوند؟ چه جرایمی قابل بخشش هستند و برای دریافت بخشودگی چه اقداماتی باید انجام داد؟ همچنین زمان اقدام و نحوه تعیین میزان بخشودگی میتواند تاثیر مستقیمی بر مبلغ نهایی بدهی داشته باشد.

در این مقاله از آکادمی کسب و کار پاکراه، قصد داریم به زبان ساده و کاربردی، شرایط و مراحل استفاده از بخشودگی مالیاتی را بررسی کنیم تا مودیان بتوانند با آگاهی بیشتری برای تعیین تکلیف بدهی و جرایم مالیاتی خود اقدام کنند.

چه کسانی میتوانند از بخشودگی مالیاتی استفاده کنند؟

بخشودگی مالیاتی و معافیت مالیاتی هر دو میتوانند باعث کاهش مبلغی شوند که مودی باید به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند، اما مفهوم و کاربرد آنها یکسان نیست.

بخشودگی مالیاتی معمولا به معنای کاهش یا حذف تمام یا بخشی از مبلغ جرایم مالیاتی است که به دلیل انجام ندادن یا تاخیر در انجام تکالیف مالیاتی ایجاد شده است.

بنابراین بخشودگی بیشتر با جرایم و شرایط مربوط به پرداخت یا انجام تکالیف مالیاتی ارتباط دارد و برخورداری از آن به شرایط و مقررات تعیین شده بستگی دارد.

معافیت مالیاتی چیست؟

معافیت مالیاتی به شرایطی گفته میشود که قانون، درآمد یا فعالیت مشخصی را از پرداخت مالیات به صورت کامل یا درصدی معاف میکند. در این حالت فرد یا کسب و کار به دلیل برخورداری از شرایط قانونی نسبت به آن بخش از درآمد یا فعالیت مالیاتی را پرداخت نمیکند.

به زبان ساده میتوان گفت معافیت مالیاتی قبل از ایجاد بدهی مالیاتی و بر اساس حکم قانون مطرح میشود، اما بخشودگی پس از ایجاد جریمه یا بدهی مالیاتی و در صورت وجود شرایط لازم مورد توجه قرار میگیرد؛ به همین دلیل نباید این اصطلاح را به جای یکدیگر استفاده کرد.

چه جرایم مالیاتی مشمول بخشودگی میشوند؟

همه جرایم مالیاتی به یک شکل مشمول بخشودگی نمیشوند و امکان بخشش هر جریمه به نوع آن، شرایط مودی و مقرراتی که در زمان درخواست اجرا میشود بستگی دارد. به طور کلی یکی از مهمترین مواردی که امکان بخشودگی در آن وجود دارد، جرایم مربوط به تاخیر در انجام تکالیف یا پرداخت مالیات است.

همچنین بعضی جرایم مربوط به عدم انجام یا تاخیر انجام تکالیف و ارایه اطلاعات و اظهارنامه های مالیاتی نیز ممکن است در صورت وجود شرایط، مشمول بخشودگی قرار بگیرند.

با این حال نباید تصور کرد که صرفا با درخواست مودی تمام جرایم مالیاتی حذف میگردد و عواملی مانند رفتار مالیاتی مودی در سال های گذشته، پرداخت یا تعیین تکلیف اصل بدهی و شرایط مقرر در قوانین در میزان بخشودگی تاثیر دارند.

در صورتی که برای اطلاع از قوانین بخشودگی جرایمی مالیاتی نیاز به مشاوره و راهنمایی دارید میتوانید از متخصصان مالیاتی آکادمی کسب و کار پاکراه کمک بگیرید.

شرایط استفاده از بخشودگی مالیاتی چیست؟

چگونه برای بخشودگی جرایم مالیاتی درخواست بدهیم؟

برای درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی، در ابتدا باید وضعیت بدهی و جرایم پرونده مشخص گردد و مودی بررسی کند که جریمه مورد نظر طبق مقررات قابل بخشش است یا خیر.

مراحل درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی عبارتند از:

1. بررسی وضعیت بدهی و جرایم پرونده: مودی باید ابتدا مشخص کند که چه میزان بدهی و جریمه مالیاتی دارد و آیا جریمه مورد نظر طبق مقررات قابل بخشش است یا خیر.
2. ورود به درگاه خدمات مالیاتی: در سال های اخیر امکان ثبت درخواست به صورت الکترونیکی نیز فراهم شده است و مودیان میتوانند از طریق حساب کاربری خود در درگاه خدمات مالیاتی درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی را ثبت نمایند.
3. انتخاب بخش مربوط به بخشودگی جرایم مالیاتی: پس از ورود به حساب کاربری باید بخش مربوط به بخشودگی جرایم مالیاتی انتخاب گردد و اطلاعات پرونده و درخواست مودی ثبت گردد.
4. ارایه توضیحات و مستندات: در صورتی که برای پرونده نیاز به ارایه توضیحات و مستندات بود مودی باید مدارک مورد نیاز را نیز ضمیمه کند.
5. پیگیری درخواست: در برخی شرایط امکان پیگیری درخواست از سوی سازمان امور مالیاتی نیز وجود دارد.
6. بررسی درخواست و اعلام نتیجه: مودیان در نظر داشته باشند که ثبت درخواست به تنهایی به معنای قطعی شدن بخشودگی نسیت، درخواست بر اساس مقررات و شرایط پرونده مورد بررسی قرار میگیرد و میزان جرایم قابل بخشش به مودی اعلام میگردد.

مراحل دریافت بخشودگی مالیاتی به چه صورت است؟

منظور از بخشودگی مالیاتی در واقع بخشودگی جرایم مالیاتی است که بر اساس ماده 191 قانون مالیات های مستقیم بررسی میشود طبق این ماده میزان بخشودگی با توجه به شرایط مودی، سوابق مالیاتی و دلایل ارایه شده برای سازمان امور مالیاتی تعیین میشود. مراحل دریافت بخشودگی مالیاتی به شرح زیر است:

1. بررسی و مشخص کردن بدهی و جرایم مالیاتی:

• ابتدا مودی باید وضعیت مالیاتی خود را بررسی نماید و مشخص نماید چه میزان مالیات و چه مقدار جریمه برای او قطعی شده است.

2. تسویه یا تعیین تکلیف بدهی های مالیاتی:

• در بسیاری از موارد برخورداری از بخشودگی جرایم به پرداخت مالیات و سایر مبالغی که قابل بخش نیستند یا تعیین تکلیف آنها وابسته است،
• بنابراین بهتر است پیش از درخواست وضعیت بدهی قطعی مشخص گردد.

3. تهیه درخواست بخشودگی:

• مودی باید درخواست خود را برای بخشودگی جرایم ارایه کند،
• در این درخواست میتوان شرایط و دلایلی را که باعث ایجاد یا تاخیر در انجام تکالیف مالیاتی شده است توضیح داد،
• ماده 191 نیز توجه به دلایل مودی و سوابق مالیاتی او را در فرآیند تصمیم گیری مورد توجه قرار داده است.

4. ارایه درخواست به اداره امور مالیاتی مربوطه:

• درخواست باید به اداره امور مالیاتی مرتبط با پرونده مودی ارایه شود،
• نحوه بررسی و میزان اختیاری که برای بخشودگی وجود دارد تابع مقرارت و بخشنامه های جاری سازمان امور مالیاتی است.

5. بررسی درخواست توسط واحد مالیاتی:

• کارشناسان و مسولان مربوطه، وضعیت پرونده، میزان بدهی، سوابق مودی و شرایط درخواست را بررسی می نمایند و بر اساس اختیارات قانونی درباره میزان بخشودگی تصمیم میگیرند.

6. اعلام میزان بخشودگی و پرداخت مانده بدهی:

• در صورت موافقت میزان جرایمی که مشمول بخشودگی شده مشخص میشود و مودی باید مبلغ باقی مانده را مطابق مقررات پرداخت یا تعیین تکلیف نماید.

در صورتی که در هر کدام از مراحل درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی دچار سوال شدید میتوانید از متخصصان آکادمی کسب و کار پاکراه کمک بگیرید تا بیشترین درصد بخشودگی برای شما تعیین گردد.

آیا بدهی مالیاتی اصلی نیز شامل بخشودگی میشود؟

در پاسخ به این سوال که آیا بدهی اصلی نیز شامل بخشودگی میشود باید گفت خیر، اصل بدهی مالیاتی شامل بخشودگی نمیشود. چیزی که در مقرارت مالیاتی تحت عنوان بخشودگی مطرح میشود عمدتا مربوط به جرایم مالیاتی قابل بخشش است، نه خود مالیاتی که مودی باید پرداخت کند.

طبق ماده 191 قانون مالیات های مستقیم نیز اختیار بخشودگی را درباره جرایم قرار داده است. بنابراین اگر مودی مثلا هم اصل مالیات و هم جریمه تاخیر یا سایر جرایم قابل بخشش داشته باشد درخواست بخشودگی میتواند متوجه جرایم شود و اصل مالیات همچنان باید پرداخت گردد یا طبق مقررات تعیین تکلیف گردد.

البته پرداخت نکردن اصل مالیات به معنی از بین رفتن بدهی نیست و اگر مودی توان پرداخت یکجای آن را نداشته باشد موضوع تقسیط بدهی میتواند جداگانه بررسی شود.

مهلت استفاده از بخشودگی جرایم مالیاتی چقدر است؟

برای بخشودگی جرایم مالیاتی نمیتوان یک مهلت ثابت و همیشگی تعیین کرد، زیرا سازمان امور مالیاتی ممکن است بر اساس شرایط و دستورالعمل های هر سال بازه زمانی و میزان بخشودگی را مشخص نماید؛ بنابراین مهلت استفاده از بخشودگی جرایم مالیاتی  به نوع جریمه، سال یا دوره مالیاتی، زمان پرداخت یا تعیین تکلیف بدهی و بخشنامه های جاری بستگی دارد.

چه عواملی بر میزان بخشودگی جرایم مالیاتی تاثیر میگذارند؟

میزان بخشودگی جرایم مالیاتی برای همه مودیان یکسان نیست و شرایط پرونده و نحوه عملکرد همه مودیان یکسان نیست و شرایط پرونده و نحوه عملکرد مودی میتواند در مقدار بخشودگی تاثیر داشته باشد در ادامه به بررسی اینکه چه عواملی بر میزان بخشودگی جرایم مالیاتی تاثیر گذارند میپردازیم:

1. دلیل ایجاد جریمه:

• دلیل ایجاد جریمه اولین موردی است که از سوی سازمان امور مالیاتی مورد بررسی قرار میگیرد،
• در واقع اگر مودی بتواند ثابت کند که انجام ندادن تکالیف مالیاتی به دلایلی خارج از اختیار او بوده است، این موضوع میتواند بر تصمیم گیری در باره بخشودگی موثر باشد.

2. سابقه مالیاتی و خوش حسابی:

• سابقه مالیاتی و خوش حسابی مورد مهم دیگری است که مورد بررسی قرار میگیرد که در ماده 191 نیز مورد توجه قرار گرفته است.

3. زمان پرداخت یا تعیین بدهی:

• زمان پرداخت یا تعیین بدهی را نیز میتوان از موارد تاثیرگذار بر بخشودگی جرایم مالیاتی دانست،
• زیرا در دستورالعمل های بخشودگی، پرداخت سریع تر بدهی معمولا میتواند شرایط بهتری برای استفاده از بخشودگی ایجاد کند و تاخیر بیشتر ممکن است میزان بخشودگی را کاهش دهد.

4. مرحله ای که پرونده در آن قرار دارد:

• مرحله ای که پرونده در آن قرار دارد نیز یکی از عوامل تاثیر گذار بر این موضوع است،
• زیرا عبور پرونده از مراحل مختلف رسیدگی و دادرسی مالیاتی میتواند بر میزان بخشودگی قابل اعمال تاثیرگذار باشد.

5. نوع جریمه:

• همه جرایم مالیاتی قابل بخشش نیستند،
• بنابراین ابتدا باید مشخص شود جریمه مورد نظر از نوع جرایمی است که قانون امکان بخشودگی آن را پیش بینی کرده است.

6. مقررات و بخشنامه های جاری:

• در نهایت مقررات و بخشنامه های جاری میزان اختیار و درصد بخشودگی را مشخص مینمایند،
• به همین دلیل شرایط بخشودگی باید بر اساس مقررات مربوط به همان سال و دوره مالیاتی بررسی شود.

برای استفاده از بخشودگی مالیاتی به چه مدارکی نیاز داریم؟

برای درخواست بخشودگی جرایم مالیاتی، مدارک مورد نیاز ممکن است با توجه به نوع پرونده و مقررات جاری متفاوت باشد؛ اما معمولا مودی باید درخواست بخشودگی جرایم را به همراه اطلاعات و مدارکی که وضعیت پرونده و دلیل درخواست را مشخص میکند ارایه دهد.

در برخی مقررات ارایه درخواست به همراه مدارک و مستندات مرتبط نیز مورد تاکید قرار گرفته است. در ادامه به بررسی مهمترین مدارکی که برای بخشودگی جرایم مالیاتی مورد نیاز است میپردازیم:

1. درخواست کتبی یا سیستمی بخشودگی جرایم مالیاتی،
2. برگ قطعی مالیات و مدارک مربوط به بدهی و جرایم،
3. مدارک پرداخت اصل مالیات و مبالغی که مشمول بخشودگی نیستند (در صورتی که پرداخت انجام شده باشد)،
4. مدارک و مستندات مربوط به علت ایجاد جریمه،
5. مدارک شناسایی مودی برای اشخاص حقیقی و مدارک ثبتی و هویتی شرکت برای اشخاص حقوقی، در صور نیاز اداره مالیاتی،
6. مدارک مربوط به سوابق و وضعیت پرونده مالیاتی در صورت درخواست اداره امور مالیاتی.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد امور مالیاتی از چه کسی مشاوره بگیریم؟

بخشودگی جرایم مالیاتی میتواند فرصت مناسبی برای مودیانی باشد که به دلیل شرایط مختلف با جریمه های مالیاتی مواجه شده اند و به دنبال کاهش هزینه های مالی خود هستند. البته استفاده از این امکان نیازمند شناخت دقیق قوانین، بررسی وضعیت پرونده و توجه به مهلت ها و شرایط تعیین شده از سوی سازمان امور مالیاتی است. به همین دلیل اقدام بدون آگاهی کافی ممکن است باعث از دست دادن بخشی از فرصت های قانونی شود.

اگر در زمینه بررسی بدهی و جرایم مالیاتی، تنظیم و پیگیری درخواست بخشودگی یا سایر امور مالیاتی نیاز به راهنمایی دارید میتوانید از خدمات تخصصی آکادمی کسب و کار پاکراه استفاده نمایید. کارشناسان این مجموعه میتوانند با بررسی شرایط پرونده مسیر مناسب برای پیگیری امور مالیاتی را به شما نشان دهند و در انجام صحیح فرآیند ها همراهتان باشند.