شغل‌های رشته فلسفه

در این مقاله از آکادمی کسب و کار پاکراه، فرصت‌ها و مسیرهای شغلی رشته فلسفه را بررسی می‌کنیم و با کاربردهای واقعی این علم در بازار کار امروز آشنا خواهیم شد. اگر قصد تحصیل در این رشته را دارید یا در آستانه‌ فارغ التحصیلی هستید، این مطلب راهنمایی ارزشمند برای انتخاب مسیر شغلی مناسب شما خواهد بود.

همچنین اگر نیاز به راهنمایی بیشتر داشتید، برایمان کامنت بگذارید یا در بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید تا پاسخگویتان باشیم!

معرفی رشته فلسفه

فلسفه علمی است که دانشجويان را با تحلیل دقیق، استدلال منطقی و تفکر انتقادی آشنا می‌کند و به پرسش‌های بنیادی در رابطه با جهان،‌ انسان و دانش می‌پردازد.

فلسفه به ما یاد می‌دهد که چطور ارتباط میان مفاهیم را درک کنیم، مسائل پیچیده را باز کرده و تصمیم‌های آگاهانه بگیریم.

همین مهارت‌ها باعث شده تا فارغ التحصیلان این رشته آمادگی لازم را برای فعالیت در حوزه‌های مختلفی مانند مشاوره، آموزش، رسانه و سیاست گذاری پیدا کنند.

فلسفه ابزاری عملی برای درک جهان هستی و موفقیت در زندگی شخصی و حرفه‌ای است و تنها به علوم نظری محدود نمی‌شود.

اهداف و اهمیت تحصیل در رشته فلسفه

هدف از ایجاد رشته فلسفه پرورش تفکر نقادانه، توانایی پرسشگری و تحلیل منطقی است.

• دانشجویانی که این رشته را انتخاب می‌کنند، یاد می‌گیرند که چطور مسائل پیچیده را از زوایای مختلف مورد بررسی و تحلیل قرار دهند،
• افرادی که در این رشته تحصیل می‌کنند با مهارت‌هایی نظیر استدلال دقیق، تصمیم گیری آگاهانه، درک ابعاد اخلاقی و اجتماعی موضوعات مختلف آشنا می‌شوند،
• همچنین از جهان و انسان درک عمیق‌تری پیدا می‌کنند‌‌ و در حوزه‌هایی نظیر رسانه، آموزش، سیاست گذاری، مشاوره و فناوری عملکردی موثر و موفق ارائه می‌دهند،
• فلسفه را می‌توان علم مهارت‌های عملی و نظری برای زندگی شخصی و حرفه‌ای معرفی کرد.

فیلسوف کیست و کار او چیست؟

فیلسوف کسی است که مسائل اساسی و بنیادی درباره انسان، جهان، ذهن، اخلاق و معرفت را تحلیل و بررسی می‌کند. او با پرسشگری و تامل، تلاش می‌کند تا جایگاه معنا و حقیقت انسان را در جهان هستی به خوبی درک کند.

کار فیلسوف تنها به نظریه پردازی محدود نمی‌شود؛ بلکه یک فیلسوف به تحلیل مفاهیم و نقد باورها می‌پردازد و برای درک بهتر واقعیت‌ها، دیدگاه‌های فلسفی ارائه می‌دهد.

از وظایف یک فیلسوف می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

• بررسی آزادی، عدالت، زیبایی، حقیقت و تاثیر آنها در زندگی انسان،
• طرح سوالات اساسی و عمیق که معمولاً آنها را نادیده می‌گیریم،
• ارائه نظریه‌ها و ایده‌های مناسب، برای درک بهتر انسان و جهان،
• تحلیل ایده‌ها و بررسی نقاط قوت و ضعف آنها برای پیشرفت و تکامل تفکر فلسفی،
• بررسی عدالت، درست و غلط و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی برای کمک به زندگی بهتر و اخلاقی تر.

کدام دانشگاه‌های ایران رشته فلسفه دارند؟

رشته فلسفه یکی از شاخه‌های رشته علوم انسانی است. به طور معمول افرادی که به مسائل اخلاقی، وجودی، فلسفه علوم و معرفت شناسی علاقه دارند، این رشته را برای تحصیل انتخاب می‌کنند. فلسفه در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا ارائه می‌شود. از دانشگاه‌های ارائه دهنده این رشته می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

• دانشگاه تهران،

• دانشگاه شهید بهشتی،

• دانشگاه علامه طباطبایی،

• دانشگاه اصفهان،

• دانشگاه تبریز،

• دانشگاه محقق اردبیلی،

• دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین،

• دانشگاه خوارزمی،

• دانشگاه یاسوج،

• دانشگاه شهید باهنر کرمان،

• دانشگاه مفید قم،

• دانشگاه خوارزمی (پردیس کرج)،

• دانشگاه شهید مطهری.

ظرفیت کل پذیرش رشته فلسفه در کشور به شرح زیر است:

• روزانه ۲۷۷ نفر،
• نوبت دوم ۵۸ نفر،
• غیرانتفاعی ۴۰ نفر.

رتبه لازم برای قبولی در رشته فلسفه

واقعیت این است که رشته فلسفه رشته چندان محبوبی نبوده و طرفداران زیادی ندارد. تعداد داوطلبان این رشته محدود است و برای پذیرش در این رشته، فشار چندانی روی داوطلبان نیست.

البته افرادی که تصمیم دارند در برترین دانشگاه‌ها تحصیلات خود را ادامه دهند طبیعتا باید بیشتر تلاش کنند و خوب درس بخوانند تا در کنکور انسانی رتبه مناسب بگیرند. رتبه لازم برای پذیرش در رشته فلسفه به شرح زیر است.

رشته فلسفه بدون کنکور

افرادی که به رشته فلسفه علاقمند هستند اما موفق به کسب رتبه لازم نشده اند، این فرصت را خواهند داشت که بدون آزمون در رشته فلسفه تحصیلات خود را ادامه دهند.

همچنین داوطلبانی که به دلایل مختلف، موفق به شرکت در کنکور نشده‌اند هم می‌توانند در دانشگاه‌هایی که پذیرش بدون آزمون دارند تحصیلات خود را ادامه دهند. از دانشگاه‌هایی که پذیرش بدون کنکور دارند می‌توانیم به دانشگاه‌های پیام نور، آزاد و غیرانتفاعی اشاره کنیم.

مقاطع تحصیلی رشته فلسفه؛ سه مقطع

فلسفه نیز مانند سایر رشته‌ها در مقاطع تحصیلی مختلف ارائه می‌شود و هر مقطع روی جنبه‌های خاصی تمرکز دارد.

1. کارشناسی

• این مقطع ۳ تا ۴ سال طول می‌کشد،
• تمرکز آن روی تاریخ فلسفه، مبانی فلسفه، اخلاق، منطق و فلسفه علم است،
• دانشجویان در این مقطع با تفکر انتقادی، پژوهش پایه‌ای و تحلیل مفهومی آشنا می‌شوند.

2. کارشناسی ارشد

• مدت تحصیل در این رشته ۱ تا ۲ سال است،
• تمرکز آن بر تخصصی شدن در شاخه‌هایی مانند فلسفه شرق،‌‌ فلسفه غرب، فلسفه سیاسی، فلسفه علمی و اخلاق است،
• دانشجویان در این مقطع برای دکترا یا کار پژوهشی آماده می‌شوند و مهارت‌های پژوهشی و نوشتاری‌شان تقویت می‌گردد.

3. دکترا PHD

• تحصیل در این مقطع ۳ تا ۵ سال زمان می‌برد،
• تمرکز آن روی نگارش و تحقیق در زمینه‌های تخصصی است،
• دانشجویان این مقطع برای تولید دانش نو،‌ استاد دانشگاهی و تربیت پژوهشگران آماده می‌شوند.

دروس و واحدهای رشته فلسفه

رشته فلسفه مجموعاً ۱۳۴ واحد درسی است. در ادامه به تفکیک آنها را بررسی خواهیم کرد.

دروس عمومی ۲۰ واحد

این دروس به عنوان دروس پایه، برای تقویت سواد اخلاقی، دینی و عمومی دانشجویان ارائه می‌شوند. هدف از این درس‌ها درک بهتر مباحث تخصصی فلسفه است.

• معارف اسلامی ۱ و ۲،
• اخلاق و تربیت اسلامی،
• انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر،
• تاریخ اسلام‌ / تاریخ معارف دینی،
• زبان فارسی،
• زبان خارجی،
• تربیت بدنی،
• جمعیت و تنظیم خانواده.

دروس پایه ۱۸ واحد

این دروس مبانی فکری و علمی فلسفه را به دانشجویان آموزش می‌دهند و برای استدلال و تحلیل فلسفی، ابزارهای لازم را فراهم می‌کنند.

• عربی پایه،
• زبان تخصصی ۱ و ۲،
• جامعه شناسی،
• روانشناسی و مکاتب آن،
• منطق قدیم ۱ و ۲ / مبانی منطق،
• روش تحقیق در فلسفه.

دروس اصلی و تخصصی ۸۶ واحد

دروسی که در ادامه اشاره می‌کنیم به عنوان دروس مهم و اصلی رشته فلسفه شناخته می‌شوند و دانشجویان را با نظریه‌ها، مفاهیم و تاریخ فلسفه آشنا می‌سازند.

• منطق قدیم ۱ و ۲،
• منتخب متون کلامی و فلسفی،
• علم کلام ۱،
• فلسفه اخلاق در تفکر غربی،
• عرفان نظری،
• تاریخ فلسفه قرون وسطی تا رنسانس،
• تاریخ فلسفه از کانت تا نیمه دوم قرن نوزدهم،
• فلسفه معاصر و مکاتب جدید قرن بیستم،
• متون فلسفی به زبان عربی ۱ و ۲،
• فلسفه علوم ۱ و ۲،
• منطق جدید،
• فلسفه اسلامی ۱ و ۲،
• تاریخ فلسفه اسلامی ۱ و ۲،
• اخلاق در تفکر اسلامی،
• تاریخ فلسفه یونان ۱ و ۲،
• تاریخ فلسفه از بیکن تا هیوم،
• تاریخ فلسفه جدید و معاصر،
• متون فلسفی به زبان خارجی ۱ و ۲،
• متافیزیک در غرب.

دروس اختیاری ۱۰ واحد

دروس اختیاری دروسی هستند که دانشجویان به واسطه آنها می‌توانند گرایش‌ها و علاقه‌های شخصی‌شان را دنبال کنند و در حوزه‌های خاصی از فلسفه، اطلاعات و دانش خود را افزایش دهند.

• تاریخ علم،
• شناخت ادیان،
• فلسفه سیاست،
• عرفان عملی،
• فلسفه تاریخ،
• زیباشناسی و فلسفه هنر،
• تفکر در شرق آسیا،
• فلسفه تطبیقی،
• عربی ۳،
• اصطلاح شناسی فلسفی،
• فلسفه تعلیم و تربیت،
• جامعه شناسی ۲،
• علم اصول ۲،
• منتخب متون و کلام فلسفی،
• علم کلام ۲.

9 گرایش‌ رشته فلسفه

رشته فلسفه از گرایش‌ها و شاخه‌های متنوعی تشکیل شده که هر کدام از آنها روی بخش خاصی از جنبه‌های تفکر فلسفی تمرکز دارند. دانشجویان می‌توانند با توجه به اهداف تحصیلی و علاقه خود، یکی از این گرایش‌ها را انتخاب کنند.

13 مهارت‌ لازم برای ورود به بازار کار رشته فلسفه

برای ورود به رشته فلسفه، توانایی انتقال دقیق و واضح مفاهیم، بسیار حائز اهمیت خواهد بود؛ چرا که توضیح دادن ایده‌ها و کمک به دیگران در درک‌ عمیق مفاهیم، بخش مهمی از کار یک فیلسوف است. از دیگر توانایی‌های مهم برای ورود به این رشته می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

1. مهارت‌های تفکر منطقی و انتقادی،
2. قدرت حل مسئله و تحلیل و تجزیه،
3. توانایی تصمیم گیری در موقعیت‌های مبهم و پیچیده،
4. مهارت گفتگو و ارتباطی،
5. توانایی نوشتن دقیق، استدلالی و منسجم،
6. مهارت‌های پژوهشی و بررسی منابع،
7. مهارت مدیریت زمان و سازماندهی،
8. توانایی رهبری و انجام امور به صورت مستقل،
9. خلاقیت و ابتکار عمل در طرح ایده‌های نو،
10. توانایی انجام کارها به شکل گروهی و ایجاد انگیزه در اطرافیان،
11. مهارت‌های سازگاری با افراد مختلف و ایجاد ارتباط،
12. انعطاف پذیری و تطبیق با شرایط مختلف،
13. تحمل، صبر و پشتکار‌.

19 نمونه از شغل‌های رشته فلسفه

فارغ‌التحصیلان رشته فلسفه می‌توانند با توجه به مهارت‌ و علاقه خود، در یکی از حوزه‌های زیر مشغول به فعالیت شوند‌.

بازار کار و‌ آینده شغلی رشته فلسفه در ایران

بازار کار رشته فلسفه در ایران محدود است. فارغ التحصیلان این رشته برخلاف سایر رشته‌ها شانس استخدام مستقیم در حوزه تخصصی مرتبط را ندارند؛ چرا که آموزش در دانشگاه‌ها روی دروس نظری متمرکز بوده و دانشجو مهارت‌های لازم بازار کار را یاد نمی‌گیرد.

آمارها نشان می‌دهد که نرخ بیکاری در فارغ التحصیلان رشته فلسفه بالا بوده و تا ۴۰ درصد هم می‌رسد‌.

با این وجود برخی دانشجویان فعال که مهارت‌های تحلیل، تفکر نقادانه، نگارش، ترجمه و پژوهش را در خود تقویت می‌کنند، شانس ورود به مشاغل مرتبط پژوهشی، فرهنگی، رسانه‌ای و آموزشی را خواهند داشت.

همچنین اگر فارغ التحصیلان این رشته در آزمون‌های استخدامی آموزش و پرورش شرکت کنند، این فرصت را دارند که در صورت قبولی در شغل‌های مرتبط با فلسفه، در مدارس و آموزشگاه‌ها مشغول به کار شوند.

درآمد و حقوق رشته فلسفه در ایران

اگر واقع بین باشیم باید بگوییم که فارغ التحصیلان رشته فلسفه نباید انتظار حقوق بالا یا حتی ثابت را داشته باشند؛ چرا که برای رشته‌های علوم انسانی و به ویژه فلسفه، بازار کار بسیار محدود است.

در این میان تنها کسانی شانس درآمد مناسب را دارند که شغلی مرتبط با رشته‌شان پیدا کنند.

مدرسان موسسات آموزشی یا دانشگاه‌ها، ویراستاران متون فلسفی و پژوهشگرانی که در مراکز علمی فعالیت می‌کنند، نسبت به کسانی که در شغل‌های نامرتبط فعالیت می‌کنند درآمد بیشتری دارند.

البته سقف و میانگین دقیق حقوق مشخص نیست و این موضوع به تلاش و توانایی‌های شخصی افراد بستگی دارد‌.

مهاجرت‌ از طریق رشته فلسفه

در رابطه با مهاجرت از طریق رشته فلسفه باید بگوییم که داشتن مدرک فلسفه به تنهایی باعث مهاجرت نمی‌شود. یعنی شما نمی‌توانید صرفاً با داشتن مدرک فلسفه به کشور دیگر مهاجرت کرده و مشغول به کار شوید.

مسیر درست این است که در ابتدا با هدف ادامه تحصیل در رشته فلسفه در مقاطع کارشناسی ارشد یا دکترا اقدام به مهاجرت کنید. بعد از آن از طریق اخذ ویزای تحصیلی یا ویزای کار پس از تحصیل، اقامت کشور مورد نظرتان را بگیرید‌.

داشتن رزومه خوب، مدرک زبان قوی و ارائه مقالات پژوهشی، شانس پذیرش شما را در دانشگاه‌های خارجی افزایش می‌دهد و منجر به سهولت در مسیر مهاجرت می‌شود‌.

هزینه تحصیل در رشته فلسفه

هزینه تحصیل در رشته فلسفه مانند هر رشته دیگری به نوع دانشگاه و گروه آموزشی بستگی دارد.

• دانشگاه‌های دولتی روزانه اگرچه شرایط پذیرش سخت‌تری دارند اما امکان تحصیل به صورت رایگان را برای دانشجویان فراهم می‌کنند.
• دانشگاه‌های شبانه یا غیرانتفاعی با شرایط پذیرش آسان، شهریه قابل توجهی دریافت می‌کنند. این هزینه بسته به نوع دانشگاه و مقطع تحصیلی، متفاوت خواهد بود‌.

7 مورد از برترین دانشگاه‌های رشته فلسفه در ایران

رشته فلسفه در در دانشگاه‌های مختلفی ارائه می‌شود که در این میان برخی دانشگاه‌ها، معتبر و باسابقه‌تر هستند و سبک علمی و پژوهشی خاص خود را دارند. اگر علاقمند به فلسفه هستید آشنایی با این دانشگاه‌ها و تلاش برای قبولی در آنها می‌تواند نقش موثری در آینده تحصیلی و شغلی‌تان داشته باشد.

1. دانشگاه علامه طباطبایی،
2. دانشگاه تهران،
3. دانشگاه اصفهان،
4. دانشگاه شهید بهشتی،
5. دانشگاه تبریز،
6. دانشگاه شهید باهنر کرمان،
7. دانشگاه محقق اردبیلی.

بازار کار و آینده شغلی رشته فلسفه در دنیا

بازار کار رشته فلسفه در دنیا نسبت به ایران بسیار بهتر است. برنامه درسی و روش آموزش در کشورهای خارجی به گونه‌ای طراحی شده که دانشجو در طول تحصیل هم تحقیق کند، هم فکر کند و هم فعالیت گروهی و پروژه عملی انجام دهد.

به این ترتیب تفکر انتقادی، تحلیل مطقی و شیوه حل مسائل پیچیده را بهتر یاد می‌گیرد‌.‌ با وجود این مهارت‌ها امکان کار در حوزه‌های مختلف نظیر سیاست گذاری، مشاوره، پژوهش و… برای دانشجو فراهم می‌گردد.

10 نمونه از برترین دانشگاه‌های رشته فلسفه در جهان

برخی از دانشگاه‌ها به دلیل برخورداری از هیئت علمی برجسته، منابع پژوهشی قوی و امکانات عالی، در دسته برترین دانشگاه‌ها قرار می‌گیرند و تحصیل در آنها می‌تواند آینده حرفه‌ای، پژوهشی یا آکادمیک دانشجویان را بسازد. از جمله برترین دانشگاه‌های رشته فلسفه در جهان می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

1. دانشگاه نیویورک (New York University – NYU) – آمریکا،
2. دانشگاه راتگرز – نیوبرانزویک (Rutgers University–New Brunswick) – آمریکا،
3. دانشگاه پیتسبورگ (University of Pittsburgh) – آمریکا،
4. دانشگاه آکسفورد (University of Oxford) – بریتانیا،
5. دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن (LSE) – بریتانیا،
6. دانشگاه سنت اندروز (University of St Andrews) – بریتانیا،
7. دانشگاه ملی استرالیا (Australian National University – ANU) – استرالیا،
8. دانشگاه هاروارد (Harvard University) – آمریکا،
9. دانشگاه کمبریج (University of Cambridge) – بریتانیا،
10. دانشگاه پرینستون (Princeton University) – آمریکا.

 2 تیپ شخصیتی مناسب فلسفه براساس تست MBTI

تست شخصیت شناسی MBTI یک ابزار کاربردی جهت شناسایی بهتر و دقیق‌تر علایق، نقاط قوت و ویژگی‌های فردی است. بر اساس این تست، برخی تیپ‌های شخصیت بیشترین تناسب و گرایش را با رشته فلسفه دارند که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

1. شخصیت ENTP مباحثه‌گر

• ذهن این افراد خلاق و پویا است و در مواجهه با مسائل پیچیده عملکردی سریع دارد،
• علاقمند به بحث و تبادل نظر هستند و از موضوعات بحث برانگیز و چالش‌های فکری انرژی می‌گیرند،
• از دیگر ویژگی‌های شخصیتی این افراد می‌توان به توانمندی در تحلیل مفاهیم، اجتماعی بودن و علاقمند به ایده‌های نو اشاره کرد،
• این افراد برای هر مشکلی راه حلی نوآورانه ارائه می‌دهند.

2. شخصیت ENTJ متفکر

• افراد با این تیپ شخصیتی، افرادی هدفمند و مستقل هستند که توانایی ویژه‌ای در تبدیل نظریه‌ها و ایده‌ها به برنامه‌های عملی دارند،
• نگاه عمیق و دید کلی آنها به مسائل باعث شده تا برای ورود به جهان فلسفه بسیار مناسب باشند،
• این افراد از قدرت رهبری بالایی برخوردارند؛ اما وقتی باور داشته باشند که یک شخص شایستگی رهبری دارد به شدت از او حمایت می‌کنند.

3 نمونه از چالش‌های رشته فلسفه و راه حل آن‌ها

رشته فلسفه یکی از رشته‌های علوم انسانی است و دانشجویان این رشته با توانایی تحلیل منطقی، تفکر انتقادی، بررسی مفاهیم پیچیده و… آشنا می‌شوند. با این حال این مسیر تحصیلی و شغلی چالش‌های زیادی به همراه دارد که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد.

1. محدود بودن بازار کار

رشته فلسفه چندان فرصت شغلی مستقیم ندارد و پیدا کردن کار مرتبط برای فارغ التحصیلان بسیار سخت است.‌

2. درآمد اولیه کم

فارغ التحصیلان تازه کار درآمد بالایی ندارند.

3. فشار پژوهشی

فلسفه رشته‌ای با دروس سنگین و پیچیده بوده و به تحلیل عمیق نیاز دارد؛ از این رو بسیار خسته کننده است.

6 مورد از مزایای رشته فلسفه

با وجود اینکه رشته فلسفه بازار کار چندان گسترده و پردرآمدی در ایران ندارد اما برخی ویژگی‌ها باعث شده تا همچنان افراد زیادی علاقمند به این رشته باشند و مسیر تحصیلی خود را با انگیزه ادامه دهند. این مزایا عبارتند از:

معایب رشته فلسفه؛ 6 مورد

فلسفه با وجود جذابیت‌های فراوان، معایبی هم دارد. دانشجویان و علاقمندان باید با آگاهی از معایب این رشته، وارد آن شوند و برای غلبه بر مشکلات، مهارت‌های لازم را فرا بگیرند‌. در ادامه معایب فلسفه را بررسی خواهیم کرد.

برای موفقیت در رشته فلسفه از چه کسی مشاوره بگیریم؟

رشته فلسفه رشته‌ای تلفیقی از تحلیل منطقی، تفکر انتقادی و جستجوی معنا است. توانایی فهم مفاهیم پیچیده، کنجکاوی، علاقه به پرسشگری و صبر و پشتکار، از پیش نیازهای موفقیت در این رشته به شمار می‌روند.

پیشرفت در این رشته تنها با مطالعه نظری اتفاق نمی‌افتد بلکه پژوهش، تمرین‌های عملی، نوشتن مقالات و گفتگوهای تحلیلی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در این رشته به شمار می‌روند.

اگر به تازگی قدم در این مسیر گذاشته‌اید و به دنبال توسعه حرفه‌ای خود هستید، می‌توانید با آکادمی کسب و کار پاکراه ارتباط بگیرید و با دریافت مشاوره، از سال‌ها تجربه و دانش حرفه‌ای مشاوران این مجموعه به منظور هموارتر کردن مسیر کسب و کارتان بهره ببرید.